Amerikan baýdagynyň taryhy we ewolýusiýasy

AMERIKANYŇ BIRLEŞEN ŞTATLARYNYŇ BAÝDAGYNYŇ OWOLUTONY

Birleşen Ştatlaryň baýdagy 1777-nji ýylda Kongres tarapyndan ilkinji gezek ykrar edilende, häzirki wagtda bolşy ýaly, on üç zolak we elli ýyldyz ýokdy. Gyzyl, ak we gök reňklerde bolsa-da, ABŞ-nyň baýdagynda Birleşen Ştatlaryň ilkinji on üç koloniýasyny alamatlandyrýan on üç ýyldyz we zolak bardy. Birleşen Ştatlaryň garaşsyzlygyndan bäri milli baýdak ýigrimi ýedi gezek täzeden gözden geçirildi. Bileleşige her gezek bir ştat (ýa-da ştatlar) goşulanda, baýdagyň ýokarky çep burçuna başga bir ýyldyz goşulmaly boldy. Baýdagyň iň soňky görnüşi 1960-njy ýylda Gawai ştat bolanda ykrar edildi. Şonuň üçin Birleşen Ştatlaryň baýdagynyň ewolýusiýasy diňe bir amerikan nyşanynyň taryhy däl, eýsem bu ýurduň topragynyň we halkynyň taryhydyr. ABŞ-nyň baýdagy amerikanlylary gündogardan günbatara, demirgazykdan günorta çenli birleşdirýän birleşdiriji nyşandyr. Her bir ştatda seresaplygy, tutanýerliligi we adalatlylygy aňladýan gök fonda tikilen ýyldyz bar. Gyzyl zolaklar batyrlygy alamatlandyrýar, ak reňk bolsa arassalygy we bigünäligi aňladýar. ABŞ-nyň baýdagynyň dizaýny ştatlar goşulanda üýtgedilip we üýtgemegini dowam etdirip bilse-de, gyzyl, ak we gök reňkler üýtgewsiz galýar. Bu reňkler amerikan halkynyň taryhyň dowamynda, tutuş ýurt boýunça aýratynlyklaryny görkezýär.

1777 – ABŞ-nyň ilkinji baýdagy
13 Ýyldyzly Baýdak 1777-nji ýylyň 14-nji iýunynda Kongresiň karary netijesinde ilkinji resmi ABŞ Baýdagy boldy. Köp subutnamalar Baýdagyň dizaýnyny kongresmen Frensis Hopkinsonyň (Betsi Rossyň däl) döredendigini görkezýär.

1795 – 15 ÝYLDYZLY ABŞ BAYDAGY
15 ýyldyzly baýdak 1795-nji ýylyň 1-nji maýynda Wermont we Kentukki ştatlaryny aňladýan iki ýyldyz goşulanda resmi baýdagymyz boldy.

1818 – ABŞ-nyň üçünji baýdagy
Kongres on üç zolakly baýdaga gaýdyp gelmek kararyny kabul edensoň, 20 ýyldyzly baýdak däp-dessurlara gaýdyp geldi, ýöne bäş täze ştat üçin ýyldyzlar goşuldy. Bu baýdak käwagt 20 ýyldyz bir ýyldyz emele getirmek üçin ýerleşdirilendigi üçin "Beýik Ýyldyz Baýdagy" diýlip hem atlandyrylýardy.

1851 – AMERIKANYŇ BIRLEŞEN ŞTATLARYNYŇ 31 ÝYLDYZLY BAÝDAGY
1851-nji ýylda girizilen bu baýdak Kaliforniýa ştatyny goşdy we ýedi ýyllap ulanyldy. Millard Fillmor, Jeýms Býukenen we Franklin Pirs 31 ýyldyzly baýdak ulanylanda gulluk eden ýeke-täk prezidentlerdi.

1867 – 37 ÝYLDYZLY ABŞ BAYDAGY
37 ýyldyzly baýdak ilkinji gezek 1867-nji ýylyň 4-nji iýulynda ulanyldy. Nebraska ştaty üçin goşmaça bir ýyldyz goşuldy we ol on ýyllap ulanyldy.

1896 – 45 ÝYLDYZLY AMERIKAN BAYDAGY
1896-njy ýylda 45 ýyldyzly baýdak Ýuta resmi ştat hökmünde ýurduň nyşanydy. Bu baýdak 12 ýyllap ulanyldy we onuň ulanylan döwründe üç prezident gatnaşdy.

1912 – 48 ÝYLDYZLY ABŞ-NYŇ BAÝDAGY
1912-nji ýylyň 4-nji iýulynda ABŞ-nyň baýdagynda Nýu-Meksiko we Arizona goşulan 48 ýyldyz göründi. Prezident Taftyň Permany bilen baýdagyň paýlary kesgitlendi we ýyldyzlaryň her biri sekiz sanydan alty gorizontal hatarda ýerleşdirilmegi, her ýyldyzyň bir nokadynyň ýokary bolmagy göz öňünde tutuldy.

1960 – 50 ÝYLDYZLY AMERIKAN BAYDAGY
Häzirki zaman baýdagymyz ilkinji gezek 1960-njy ýylda Gawai resmi ştat hökmünde goşulanda girizildi we 50 ýyldan gowrak wagt bäri ýurdumyzyň nyşany bolup gelýär. Şu wagta çenli onda on bir prezident saýlandy.