ABŞ-nyň baýdagynyň taryhyndaky pursatlar

Birleşen Ştatlaryň Baýdagy azatlygyň we watançylygyň nyşanydyr. Baýdagyň dizaýny dürli görnüşde şekillendirilen bolsa-da, ýyldyzlar we zolaklar Amerikanyň ömrüniň dowamynda hemişelik ýoldaş bolup geldi.

Birleşen Ştatlaryň baýdagy köplenç milli krizis we ýas döwründe has aýdyň görünýär. Rewolýusiýa urşy döwründäki göreşimizden bäri, Baýdak 1812-nji ýyldaky urş, Birinji we Ikinji Jahan uruşlary we Raýat hukuklary hereketi ýaly çaknyşyklar döwründe zyýan çeken milleti ruhlandyran jebisligiň nyşany hökmünde hyzmat etdi. Baýdak şeýle hem 11-nji sentýabr ýaly pajygaly döwürlerde jebisligiň nyşany hökmünde hyzmat etdi.
Şeýle hem, biz ABŞ-nyň baýdagyny milli baýramçylyk döwründe birleşýän şygar hökmünde gördük. 1969-njy ýylda Aýa gonuş Amerikanyň iň uly üstünlikleriniň biri boldy we şol wakanyň iň meşhur suratlarynyň biri ABŞ-nyň baýdagynyň Aýyň gaýaly ýüzüne dikilmegidir.

Häzirki wagtda ABŞ-nyň baýdagy agzybirligiň we azatlygyň nyşany hökmünde öz agramyny göterýär. Geljekki wakalaryň baýdak taryhynda nähili pursatlara öwrüljekdigini diňe wagt görkezer.

1776-njy ýyl
MILLET WE SIMWOL DÖREDI
1776-njy ýyla çenli On Üç Koloniýa Britaniýa bilen bir ýyllap dowam eden elhenç uruşdady. Şol ýylyň iýul aýynda Garaşsyzlyk Jarnamasyna gol çekilende, onuň döredilmegi biziň milletimiziň döreýşini alamatlandyrdy. Indi güýçli ses we tutanýerlilik bilen On Üç Koloniýa ABŞ-nyň baýdagyny täze nyşan hökmünde ulandy. Ol şu güne çenli ulanylýar - azatlygyň we halkyň ýeňip geçmek isleginiň nyşany.

1812-nji ýyl
ÝYLDYZLY PANNER
1812-nji ýyl Fort MakHenri bombalanan ýyl boldy we onuň ýykylmagy bilen amerikan edebiýatynyň möhüm bölegi we buýsanç nyşany döredi. Fransis Skott Ki atly ýaş aklawçy MakHenri hüjümine şaýat bolanda golaýdaky ýaraşyk gämisindedi. Bu ýeňlişden soň uly umytsyzlyk bolsa-da, Fransis Skott Ki we onuň ýoldaşlarynyň köpüsi amerikan baýdagynyň henizem eldegrilmändigini gördüler. Ol bu umyt nyşanyna şeýle bir begendi welin, "Ýyldyzly baýdak" atly nyşany ýazdy.

1918-nji ýyl
Dünýä seriýasyndan öň ýyldyzly baýdagyň oýnalmagy
"Ýyldyzly Baýdak" 1918-nji ýylyň Bütindünýä seriýasyndan 100 ýyl öň ýazylan bolsa-da, ilkinji gezek şol ýerde aýdyldy. Birinji oýnuň ýedinji inninginde bir orkestr "Ýyldyzly Baýdak" sazyny çaldy. Ellerini ýürekleriniň üstünde goýup, tomaşaçylar bir agyzdan aýdym aýtdylar. Bu bolsa şu güne çenli dowam edýän däbiň başlangyjyny alamatlandyrdy.

1945-nji ýyl
ABŞ-nyň baýdagy IWO JIMA-DA DALGALANDY
Ikinji Jahan Urşy Birleşen Ştatlaryň taryhynda möhüm döwürdir. Gan döküşligi ýurt içinde we daşary ýurtlarda ýaşaýanlaryň ýüreklerinde yz galdyrdy. Şeýle-de bolsa, 1945-nji ýylda uruş gutarmazdan öň, amerikan halkyna umyt we güýç keşbi berildi. Iwo Jimanyň basylyp alynmagy Ikinji Jahan Urşy döwrüniň iň ykrar edilen wakalarynyň biridir. Suribaçi dagynyň depesinde iki baýdak galdyrylyp, buýsanç bilen galgadyldy. Günüň soňunda baýdak has uly baýdak bilen çalşyryldy. Meşhur surat Waşingtondaky Iwo Jima ýadygärliginiň ylham çeşmesi boldy.

1963-nji ýyl
MARTIN LÝUTER KINGIŇ KIÇI ARZUWYŇYZ BAR DIÝEN ÇYKYŞY
1963-nji ýylyň 28-nji awgustynda Martin Lýuter King (MLK) Linkoln ýadygärliginiň öňünde buýsanç bilen durup, meşhur "Meniň arzuwym bar" atly çykyşyny etdi. 250 müňden gowrak raýat hukuklaryny goldaýanlar MLK-nyň Amerikanyň taryhyndaky iň güýçli edebi eserleriň birini ýerine ýetirmegini diňlemek üçin ýygnandylar. Onuň sözleri Raýat hukuklary hereketiniň ýoluny açdy we ejir çekýän halkyň ýüregini seslendirdi. Onuň sag tarapynda, Amerikanyň baýdagy açyk howada galgaýardy, onuň yhlasy Birleşen Ştatlaryň üstünden geçýärdi.

1969-njy ýyl
AÝA GONMAK
1969-njy ýylyň 20-nji iýulynda, "Apollo 11" ekipažynyň birnäçe agzasynyň biri bolan Buzz Aldrin Aýa gonup, Amerikanyň baýdagyny galdyranda taryh ýazyldy. Missiýadan öň, ABŞ-nyň baýdagy "Sears"-den satyn alyndy we baýdagyň göni uçýan ýaly görünmegi üçin oňa krahmal sepildi. Bu ýönekeý buýsançly hereket taryhda möhüm we gyzykly pursat boldy.

1976-njy ýyl
RIK DUŞENBEÝ ÖMRÜNDEKI IŇ GOWY TUTUŞY EDÝÄR
1976-njy ýyldy we Los Anjeles Dodgers we Çikago Kabs toparlary Dodger stadionynda seriýanyň ilkinji tapgyrynda soňky oýnuň ortasynda iki adam meýdança ylgaşdy. Kabs toparynyň oýunçysy Rik Monday amerikan baýdagyny ýakmaga synanyşýan adamlara tarap ylgady. Monday baýdagy adamlaryň elinden alyp, howpsuz ýere alyp gitdi. Soňra, batyrgaý halas edişi barada soralanda, Monday öz hereketiniň öz ýurdunyň nyşanyna we ony azat etmek üçin göreşen adamlara hormat goýmak borjudygyny aýtdy.

1980-nji ýyl
BUZDAKY MÜJDEZA
1980-nji ýyldaky Gyşky Olimpiýa oýunlary Sowuk uruş döwründe geçirildi. Şol döwürde Sowet Soýuzynyň hokkeý topary üç gezek yzly-yzyna ýeňiş gazanyp, meýdançada höküm sürýärdi. Amerikaly tälimçi Herb Bruks höwesjeň oýunçylardan ybarat topary döredip, olary buzuň üstüne çykaranda ynamly ädim ätdi. ABŞ-nyň topary Sowet Soýuzyny 4-3 hasabynda ýeňdi. Bu ýeňiş "Buzuň üstündäki gudrat" diýlip atlandyryldy. Erkekler ýeňşlerini baýram edenlerinde, amerikan baýdagy meýdançada buýsanç bilen galgady we bize ähli zadyň mümkindigini ýatlatdy.

2001-nji ýyl
BAÝDAGY NUL MEÝDANÇASYNDA GÖTERMEK
2001-nji ýylyň 11-nji sentýabry Birleşen Ştatlarda uly ýas döwri boldy. Bütindünýä Söwda Merkezi terrorçylykly hüjümden soň ýykyldy we başga iki uçar heläkçilige uçrady - biri Pentagonda, beýlekisi bolsa Pensilwaniýadaky meýdanda. Biziň ýurdumyzyň gapdalyndaky bu ýara ýurdy gynanç we gamgynlyk ýagdaýyna saldy. Ikinji Bütindünýä Söwda Merkezi ýykylandan birnäçe sagat soň, harabalyklaryň arasyndan tapylan baýdak üç ýangyn söndüriji tarapyndan "Nol" nokadynda galdyryldy. Bu waka Tomas Franklin tarapyndan surata düşürildi we Amerikanyň taryhyndaky iň meşhur suratlaryň biri bolmagynda galýar.

Häzirki
AZATLYGYŇ ÜZGÜNLIKLI SYMBOLY
ABŞ-nyň baýdagy bizi özüne baglaýan materialdan has köp zatdyr, ol biziň milletimiziň iň uly ýeňişleriniň we iň garaňky göreşleriniň janly nyşanydyr. Gyzyl, ak we gök reňkleriň her bir sapagynyň arasyna ekilende, Birleşen Ştatlary häzirki beýik millete öwürmek üçin sarp edilen gan, der we gözýaş ýaşaýar.